Skip to main content
Sticky

Operatie Decibel: Dertig jaar geleden

  • October 10, 2025
  • 40 reacties
  • 757 keer bekeken

Toon eerste bericht

40 reacties

JanD
Superuser
  • October 14, 2025

Ik heb nog een oud boek of de geschiedenis van de telefoonjuffrouw, zie voor- en achterblad:

VOORBLAD BOEK
ACHTERBLAD BOEK

 

 


Forum|alt.badge.img+3
  • Helper
  • October 20, 2025

Leuk item over het project Decibel,

Ik heb zelf met collega’s nog meegeholpen bij het ombouwen van de Ericsson AXE telefooncentrales, een mooi project, fijne herinneringen 

 


Vikash van KPN
Moderator
Forum|alt.badge.img+23

Hoi ​@AriënC, Dat was echt een grote gebeurtenis in de Nederlandse telecomgeschiedenis. Ik heb hierover nog wat extra informatie gevonden die ik graag met jullie wil delen:

Het nieuwe nummerplan van PTT Telecom in 1995 was een grote landelijke hernummeringsoperatie die op 10 oktober 1995 plaatsvond. Het doel was om het Nederlandse telefoonnummerplan te moderniseren en ruimte te creëren voor groei, vooral door de opkomst van mobiele telefonie en nieuwe diensten zoals ISDN. Belangrijke kenmerken:

Wat hield het nummerplan in?

  • Alle Nederlandse telefoonnummers werden aangepast naar een uniforme structuur:
    • Vaste lijnen kregen een 10-cijferig nummer (inclusief netnummer).
    • Netnummers werden uitgebreid of gewijzigd om regionale indeling te verbeteren.
  • Het was een van de grootste telecomoperaties in Nederland: 600.000 bedrijven ontvingen handleidingen voor het nieuwe nummerplan. [telecomerfgoed.nl]

Rol van Debitel

  • Debitel was in 1995 een nieuwe speler op de Nederlandse markt voor mobiele telefonie, actief via het GSM-netwerk van PTT Telecom.
  • Debitel bood GSM-kaarten en prepaiddiensten, vaak in samenwerking met PTT Telecom. Er zijn verzamelobjecten zoals Debitel GSM-kaarten uit 1995 (bijv. “Debitel Nederland 431”) die verwijzen naar deze periode. [lastdodo.com]
  • Het nummerplan was cruciaal voor aanbieders zoals Debitel, omdat het standaardisatie bracht voor mobiele nummers en de introductie van 06-nummers voor mobiele telefonie.

Waarom was dit belangrijk?

  • Het maakte Nederland klaar voor de explosieve groei van mobiele telefonie en digitale diensten.
  • Het zorgde voor een logische indeling van netnummers en een betere capaciteit voor toekomstige uitbreidingen.

 

Voor 1995

  • Vaste lijnen:
    • Netnummer: 2–4 cijfers
    • Abonneenummer: 5–7 cijfers
    • Totale lengte: variabel (6–9 cijfers)
    • Voorbeeld: 020-123456 (Amsterdam), 055-12345 (Apeldoorn)
  • Mobiele nummers:
    • Begonnen met 06, gevolgd door 8 cijfers (maar nog niet uniform)
    • Voorbeeld: 06-1234567

Na 10 oktober 1995

  • Uniforme structuur: 10 cijfers
    • Vaste lijnen:
      • Netnummer: 3 cijfers (grote steden) of 4 cijfers (regio)
      • Abonneenummer: 7 of 6 cijfers
      • Voorbeeld: 020-1234567 (Amsterdam), 055-1234567 (Apeldoorn)
  • Mobiele nummers:
    • Altijd 06 + 8 cijfers
    • Voorbeeld: 06-12345678
  • Speciale nummers:
    • Servicenummers: 0800 (gratis), 0900 (betaald)
    • Zakelijke diensten: 088-nummers (later ingevoerd)

Impact voor Debitel

  • Debitel gebruikte het 06-nummerblok voor GSM-diensten.
  • Introductie van prepaid GSM-kaarten en abonnementen op het PTT-netwerk.
  • Het nieuwe nummerplan maakte het mogelijk om meer mobiele aanbieders toe te laten door uniforme indeling.

Forum|alt.badge.img+5
  • Helper
  • November 12, 2025

Voor 1995

  • Vaste lijnen:
    • Netnummer: 2–4 cijfers
    • Abonneenummer: 5–7 cijfers
    • Totale lengte: variabel (6–9 cijfers)
    • Voorbeeld: 020-123456 (Amsterdam), 055-12345 (Apeldoorn)
 

 

 

abonneenummers van 4 cijfers bestonden ook( misschien ook nog met 3 cijfers ) , netnummers waren 3 of 5 cijfers,

 

totale lengte was (vaak)  9 of 10 ( 5+4 of 5 +5, of 3+6 of 3+7 ) , na 10-10-1995 werd die idd altijd 10 in totaal (4+6 of 3+7) 

 


Piet van der Vooren
Wijsgeer
Forum|alt.badge.img+10

Debitel… Daar had ik mijn eerste mobiele abonnement. Niet via GSM (2G), maar zelfs eerst nog via het analoge ATF-netwerk van KPN.

Piet.


Forum|alt.badge.img+2
  • Helper
  • November 16, 2025

In de jaren '80 waren 06 nummers toch van die hijglijnen? Zo herinner ik me tenminste.

Het was toen een vaak gemaakte grap als iemand om je telefoonnummer vroeg. Je antwoordde dan met 06… (hahaha)

De ironie is dat nu bijna iedereen met dat antwoord komt maar dan serieus bedoeld.

Toen ik eens bij een vriend was en daar naar huis belde om te zeggen dat ik wat later thuis zou komen, hoorde ik bij het drukken op de toetsjes (dat was al modern) rare pieptoontjes. Onmiddellijk na het drukken van het vierde (en laatste) cijfer ging de telefoon thuis al over. 

Het bleek dat er in mijn woonplaats al een centrale aanwezig was die DTMF ondersteunde. Als men over een toestel beschikte welke ook DTMF toontjes kon geven, in plaats van impulsen, dan kon men contact opnemen met de PTT die dan gratis de aansluiting geschikt maakte voor DTMF. 

Later verhuisde ik naar een andere plaats waar dat nog (lang) niet kon. PTT bouwde destijds langzamerhand alle centrales om zodat DTMF overal ging werken.

Dat kwam dan in de krant te staan. Iets in de trant van "Aanstaande dinsdag xx november zal de telefooncentrale van nnnnn worden omgebouwd van analoog naar digitaal. Er zullen op de volgende plekken busjes staan voor het geval u een noodoproep moet plegen."

Dat was ook in de jaren '90 maar de centrale die ik het eerst noemde was in de vroege jaren '80 al omgebouwd.

Was er ook zo'n naam voor die operatie?


Forum|alt.badge.img+5
  • Helper
  • November 16, 2025

In de jaren '80 waren 06 nummers toch van die hijglijnen? Zo herinner ik me tenminste.

 

06 nummers waren vroeger, speciale nummers, dat kon dus inderdaad z'n hijglijn zijn, maar ook een gratis nummer, of andere nummers waar voor je moest betallen, maar ook was de voorganger van 112, 06-11. 

later zijn die hijg en andere nummers waarvoor je (extra) voor moest betalen overgezet naar 090X, gratis werd 0800 en 06-11 werd 112.

weet niet of het allemaal te gelijk is gedaan, maar 112 kon pas gebruikt worden na operatie decibel omdat voorheen een abonneenummers ook met 1 konden beginnen (dat kwam zelfs vaak voor omdat je men vaak met de 1 begon voor nummering ) 

0800 voor gratis kon ook pas op het zelfde moment worden gebruikt omdat in de regio Nijmegen/Arnhem  net nummers 

met een 8 begonnen


Forum|alt.badge.img+2
  • Helper
  • November 17, 2025

Dat was ik dan even kwijt ​@retep_ . Dat 06 nummers destijds ook andere speciale nummers konden zijn. Ze stonden er in ieder geval niet bekend om. 0611 kende ik natuurlijk wel. Daarvoor bestond er ook geen algemeen alarmnummer voor zover ik me kan herinneren.

Wat je verder zegt is helder. Wij kregen destijds ook een zeven voor ons abonneenummer. Daarna ook nog een vier. En onze kengetallen werden viercijferig. 

Weet je trouwens nog dat je voorheen binnen je eigen netnummer de hele dag kon bellen voor één tik? Dat was toen 16 cent. Later heeft de PTT dat gewijzigd omdat er, met name, bedrijven waren die de hele dag de lijn open lieten staan voor, bijvoorbeeld, dataverkeer tussen filialen.

Indertijd waren er ook de bekende 00 nummers. 002 voor de tijd: "Bij de volgende toon is het drie minuten en tien seconden over vier…..piep." 003 was volgens mij de weersverwachting, 004 misschien de moppenlijn van/met Max Tailleur en 008 was de informatielijn om een telefoonnummer op te vragen.

De rest weet ik niet meer. Ze stonden vooraan in het telefoonboek.


PeterG
Superuser
Forum|alt.badge.img+35
  • November 17, 2025

Nooit bij stilgestaan ​@retep_ . Maar wij hadden als abonneenummer inderdaad 17117 met netnummer van 5 cijfers. Dat werd 5617117 met heel ander netnummer van 3 cijfers.


Forum|alt.badge.img+5
  • Helper
  • November 17, 2025

 

Weet je trouwens nog dat je voorheen binnen je eigen netnummer de hele dag kon bellen voor één tik? Dat was toen 16 cent. Later heeft de PTT dat gewijzigd omdat er, met name, bedrijven waren die de hele dag de lijn open lieten staan voor, bijvoorbeeld, dataverkeer tussen filialen.

Indertijd waren er ook de bekende 00 nummers. 002 voor de tijd: "Bij de volgende toon is het drie minuten en tien seconden over vier…..piep." 003 was volgens mij de weersverwachting, 004 misschien de moppenlijn van/met Max Tailleur en 008 was de informatielijn om een telefoonnummer op te vragen.

De rest weet ik niet meer. Ze stonden vooraan in het telefoonboek.

 

hmm dacht dat ze daarmee gestopt waren door de opkomst van het internet, dat was dus zowel zakelijk als particulier.

wat betreft die 00 nummers was 007 niet storingsmelding ?  

maar 00 werd al eerder gebruikt voor internationaal bellen dan 10-10-1995 ( voorheen was dat 09) , die 00 nummers waren toen al omgezet naar 06 nummers  


PeterG
Superuser
Forum|alt.badge.img+35
  • November 17, 2025

Tijdmelding schijnt nu nog te bestaan. Maar dan 0900-8002.

008 werd vervangen door 1888. Maar die informatiedienst is inmiddels ook niet meer van de kpn.

007 was inderdaad de storingsdienst. (nu kun je daarvoor gewoon 0800-0402 bellen).


Forum|alt.badge.img+5
  • Helper
  • November 17, 2025

tussen 008 en 1888 moet nog iets hebben gezeten, (06-8008 ??? ) aangezien 00 eerder werd gebruikt voor internationale nummers dan operatie decibel ( en speciale nummers dus niet met 1 konden beginnen ) 

 


PeterG
Superuser
Forum|alt.badge.img+35
  • November 17, 2025

Na 008 kwam nog 118. En nu dus 1888 en veel meer informatie diensten met 18xy. 

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nummerinformatiedienst_(Nederland)

 

Bron onderstaande: wikipedia ( https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_historische_Nederlandse_netnummers#Speciale_nummers )

Speciale nummers

Alleen nummers van nádat een lokaal net was aangesloten op het landelijke geautomatiseerde net staan in deze lijst; lokale automatische netten hadden totdat ze aangesloten werden op het landelijke net vaak verschillende andere nummers voor deze diensten. De nummers 000, 004, 005 (sommige districten?), 007, 008 en 009 werden tegelijk met de interlokale automatisering ingevoerd. Ook zijn er nogal wat verschillen per district geweest; deze lijst is niet volledig. 00-nummers in deze lijst worden cursief getoond als ze opgeheven of veranderd zijn vóór de algemene wijziging van alle 00-nummers in 06-nummers (1987–1991).

00 Internationaal toegangsnummer (was tot 1 januari 1994: 09)

000 Interlokale niet-automatische gesprekken (1 maart 1979:[52] opgeheven, gevoegd bij 0010)

001 In net Utrecht: aanvragen gesprekken met Driebergen, Austerlitz, Huis ter Heide en Zeist (vanaf 23 november 1935 tot ca. 1937)[185]

001 Weerbericht (vanaf 1 oktober 1949, alleen district Utrecht;[186] later: 003)

001 In net Amsterdam: aanvragen gesprekken met Den Haag (tot ca. begin jaren 1950)

0010 Internationale niet-automatische gesprekken (vanaf ca. eind jaren 1950;[187][188][189] nam in 1979 overgebleven taken van 000 over; 2 november 1987:[190] 06-0410)

0011 Alarmnummer (proef vanaf 30 juni 1969 in subdistrict Tilburg,[191] vanaf 4 april 1972 in district Breda[192] en vanaf 15 januari 1979 in de districten Leeuwarden, Hengelo en Eindhoven;[193] 3 december 1987–ca. 1990:[194] 06-11)

0013 Telex (ca. jaren 1950/1960)

0014 Zee- en marifoongesprekken (vanaf 17 januari 1966 tot ?)[195]

0015 Telegrammen opgeven voor Amerika via telegraafkantoor Rotterdam (vanaf ca. 1965; ca. 1973: bij 009)

0016 Internationale nummerinformatie[196] (later: bij 0018)

0017 In district Rotterdam: nummerinformatie stad Rotterdam (ca. jaren 1960)[197]

0017 Klantenservice posterijen (vanaf 3 februari 1969;[198] 1984: Postgiro/Rijkspostspaarbank apart als 06-0400; 2 januari 1991: 06-0417)

0018 Europese (later: alle internationale) nummerinformatie (vanaf ca. eind jaren 1950;[188][189] 19 april 1988:[199] 06-0418)

0019 Telegrammen opgeven voor Amerika via telegraafkantoor Amsterdam (vanaf ca. begin jaren 1960; ca. 1973: bij 009)

002 Tijdmelding (vanaf ca. 1941–1967 per district ingevoerd;[200] 3 december 1990:[201] 06-8002)

003 Weerbericht (vanaf ca. augustus 1951[186]–1956 per district ingevoerd; 3 december 1990:[201] 06-8003)

004 Administratie/klantenservice (ca. 1990: particulier 06-0402, zakelijk 06-0403)

005 Interlokale nummerinformatie[196] (later: bij 008)

005 Mobilofoon (vanaf 1 september 1963 tot ?)[202]

006 Intern dienstnummer; vanaf ca. 1970 viercijferig: 006x, t.b.v. dienstkringen[52]

0063 In district Groningen tussen ca. 1989 en ca. 1992 gebruikt voor storingsmeldingen bij technische wijzigingen[203][204]

007 Storingsdienst (ca. december 1991/januari 1992: 06-0407)

008 Lokale (later: ook interlokale) nummerinformatie (ca. november 1991:[205] 06-8008)

009 Telegrammen opgeven (3 oktober 1988:[206] 06-0409)

014 Netnummer voor intern gebruik door de PTT

09 Internationaal toegangsnummer (1 januari 1994:[207] 00, 09 bleef werken tot 1 juli 1994)

09-311 Autotelefonie (viercijferige nummers), oproepgebied West- en Midden-Nederland (zie ook 02931; 1 april 1986: 06-5240)[70][71]

09-312 Autotelefonie (viercijferige nummers), oproepgebied Noord-Nederland (zie ook 02932; 1 april 1986: 06-5250)[70][71]

09-313 Autotelefonie (viercijferige nummers), oproepgebied Zuid-Nederland (zie ook 02933; 1 april 1986: 06-5260)[70][71]

In het net 's-Gravenhage waren tot in de jaren 1970 speciale nummers die alleen binnen dat net gekozen konden worden en die begonnen met een 4:

42 Brandweer

44 Politie

45 Nummerinformatie (na sluitingstijd 008; tot 1978)

47 Storingen

In het net Rotterdam waren er tot rond dezelfde tijd speciale nummers die begonnen met een 9:[197][208][209]

90 Interlokale niet-automatische gesprekken

91 Informatie en klachten interlokaal

92 Telegrammen opgeven (later: 009 ?)

92 Nummerinformatie net Rotterdam (was: 93)

93 Informatie en klachten net Rotterdam (informatie later: 92)

94 Politie

95 Weerbericht

97 Storingen

98 Tijdmelding

99 Brandweer

In het net Zwolle, een van de centrales die zware oorlogsschade hadden geleden, waren er in elk geval rond 1948 speciale nummers die begonnen met een 9 in plaats van 00:[210]

90 Interlokale gesprekken

94 Telefoonadministratie

97 Storingen

98 Nummerinformatie en boodschappendienst

99 Telegrammen

Overige wijzigingen

  • 3 maart 1973: tweede kiestoon voor internationaal kiezen verplaatst van ná landnummer naar ervoor (bijvoorbeeld: 0944-xxxxxxx wordt 09-44xxxxxxx)[211]
  • 7 mei–10 juni 1984: tweede kiestoon voor 06-nummers verplaatst van na het vijfde cijfer naar na het tweede cijfer (bijvoorbeeld: 06222-333 wordt 06-222333)[212]
  • 3–15 januari 1994: tweede kiestoon vervalt (en eerste kiestoon wordt iets hoger).[213]

MandersOnline
Slimmerik
Forum|alt.badge.img+6
  • Slimmerik
  • November 27, 2025

Ik kan me dit moment nog goed herinneren, In Amsterdam kregen we na de 020 er een 6 bij en dan het overige deel van het nummer zoals mij bekend was.


Forum|alt.badge.img+5
  • Helper
  • November 27, 2025

Amsterdam was een van de uitzonderingen, daar hadden ze al een net nummer van 3 cijfers en een abonneenummer van 7 cijfers, die 6 zie er voorkwam was al eerder dan 10-10-1995